*ریاضی دروازه علوم است*

Close
تبلیغات در بلاگ اسکای


جمعه 30 فروردین ماه سال 1387
توابع زوج و فرد :
فرض کنید f تابعی با دامنه با شد و برای هر آنگاه باشد(در اصطلاح دامنه تابع f متقارن باشد). در این صورت:
  • تابع f را زوج می گوییم هرگاه:
  • تابع f را فرد می گوییم هرگاه:
اگر هیچ یک از شرایط فوق برقرار نباشد تابع را نه زوج و نه فرد می گوییم.
 بقیه مطالب را می خواهی به ادامه مطلب برو
فرض کنید f تابعی با دامنه با شد و برای هر آنگاه باشد(در اصطلاح دامنه تابع f متقارن باشد). در این صورت:
  • تابع f را زوج می گوییم هرگاه:
  • تابع f را فرد می گوییم هرگاه:
اگر هیچ یک از شرایط فوق برقرار نباشد تابع را نه زوج و نه فرد می گوییم.
  • توجه کنید که شرط اولیه اینکه تابعی بتواند زوج یا فرد باشد این است که دامنه اش متقارن باشد یعنی:

و اگر شرط فوق برقرار نباشد در مورد زوج یا فرد بودن تابع بحث نمی شود.(چرا؟)
به عنوان مثال تابع تابعی است نه زوج و نه فرد چرا که دامنه اش برابر است با که متقارن
نمی باشد چون 1- عضو دامنه بوده ولی 1 عضو دامنه نمی باشد و شرط اولیه برای زوج یا فرد بودن تابع برقرار نمی باشد.

به عنوان مثال تابع تابعی زوج است چرا که اولا وامنه اش مجموعه اعداد حقیقی بوده پس متقارن است و همچنین داریم:

و همچنین تابع تابعی فرد است چرا که دامنه اش مجموعه اعداد حقیقی بوده و متقارن است و همچنین:

تابع هم تابعی نه زوج و نه فرد است زیرا:(البته شرط اولیه یعنی متقارن بودن دامنه برقرار است) که در هیچ یک از شراط تابع زوج یا فرد صدق نمی کند.


  • بررسی زوج و فرد بودن تابع از روی نمودار تابع:

  • از نظر هندسی نمودار تابع زوج نسبت به محور y ها متقارن است.
برهان: می دانیم در تقارن یک نقطه نسبت به محور y ها مولفه y ثابت و مولفه x قرینه می شود پس زمانی نسبت به محور y ها متقارن است که با تبدیل x به x- تابع تغییری نکند. پس در چنین تابعی داریم: که این همان تعریف تابع زوج است.
به عنوان مثال نمودار تابعی که در بالا زوج بودنش را نشان دادیم به این صورت است:
تصویر

مشاهده می کنید این تابع نسبت به محور Y ها متقارن است.
  • از نظر هندسی نمودار تابع فرد نسبت به مبدا مختصات متقارن است.
برهان: می دانیم در تقارن یک نقطه نسبت به مبدا همه مولفه ها قرینه می شوند. پس تابع هنگامی نسبت به مبدا متقارن است که با تبدیل x به x- تابع از (‌f(x به (‌f(x- تغییر کند. پس در چنین تابعی داریم: که این همان تعریف تابع فرد است.
به عنوان مثال نمودار تابعی که در بالا فرد بودنش را بررسی کردیم به این صورت است:
تصویر

مشاهده می شود این تابع نسبت به مبدا متقارن است.
تابعی که هیچ یک از این ویژگی ها را نداشته باشد نه زوج و نه فرد است. به عنوان مثال نمودار های زیر نمونه ای از نمودار های توابع نه زوج و نه فرد است:
تصویرتصویر

از معروف ترین توابع نه زوج و نه فرد می توان به تابع هموگرافیک و تابع لگاریتم اشاره کرد.


  • حال ممکن است این سوال پیش بیاید که آیا تابعی وجود دارد که هم زوج و هم فرد باشد؟
بررسی می کنیم:
اگر چنین تابعی موجود باشد خاصیت زوج بودن و فرد بودن را با هم دارد. فرض کنید تابع با دامنه دارای چنین خاصیتی باشد و
داریم:


حال با جمع کردن طرفین:

پس تابع (محور Xها) تنها تابعی است که هم زوج و هم فرد است و نمودار آن به این صورت است:
تصویر

مشاهده می کنید که نمودار این تابع هم نسبت به مبدا مختصات و هم نسبت به محور Y ها متقارن است پس هم زوج و هم فرد است.


  • چند خاصیت از توابع زوج و فرد:

  • اگر f و g دو تابع زوج باشند آنگاه ترکیبشان یعنی fog(یا gof) هم زوج است.
برهان: باید نشان دهیم:

چون f و g دو تابع زوج هستند طبق فرض داریم:

پس:

لذا تابع fog زوج است به همین روش می توان نشان داد gof هم زوج است.

  • اگر f و g دو تابع فرد باشند آنگاه ترکیبشان یعنی fog(یا gof) هم تابعی فرد است.
برهان: باید نشان دهیم:

چون f و g دو تابع فرد هستند داریم:

پس:

لذا تابع fog تابعی فرد است. به همین روش می توان اثبات نمود gof هم تابعی فرد است.

  • ترکیب دو تابع که یکی زوج و دیگری فرد باشد همواره تابعی زوج است.
برهان: فرض می کنیم f تابعی زوج دلخواه و g تابعی فرد دلخواه باشد. نشان می دهیم تابع حاصل از ترکیب این دو تابع تابعی فرد است.
طبق فرض داریم:

ابتدا نشان می دهیم تابع fog تابعی فرد است.

پس fog تابعی زوج است. حال نشان می دهیم که gof هم زوج است.

پس gof تابعی زوج است. لذا حکم برقرار است.

  • اگر f و g تابعی زوج باشند آنگاه توابع حاصل از اعمال جبری این دو تابع یعنی:
هم توابعی زوج هستند.(در هر حالت می توان جای fو g را با هم عوض نمود)
(البته در مورد تقسیم دو تابع باید در نظر داشت که حکم فوق همواره کلی نمی باشد و به دامنه مخرج بستگی دارد، چرا که ممکن است شرط متقارن بودن تابع حاصل از تقسیم برقرار نباشد.)
برهان: برای نمونه یک حالت زوج بودن را اثبات می کنیم. سایر حالات به طریقی مشابه اثبات می شوند. چون f و g دو تابع زوج هستند داریم:

پس:

لذا تابع f+g تابعی زوج است.

  • اگر f و g دو تابع فرد باشند آنگاه تابع تابعی فرد و سایر حالات یعنی: توابعی زوج هستند.
(در هر حالت می توان جای f و g را عوض کرد)
(البته در مورد تقسیم دو تابع باید در نظر داشت که حکم فوق همواره کلی نمی باشد و به دامنه مخرج بستگی دارد، چرا که ممکن است شرط متقارن بودن تابع حاصل از تقسیم برقرار نباشد.)
برهان: ابتدا نشان می دهیم تابعی فرد است. چون دو تابع f و g توابعی فرد هستند داریم:

پس:


لذا دو تابع مذکور فرد می باشند.
حال نشان می دهیم دو تابع زوج می باشند.


(اثبات فوق در باره تقسیم دو تابع با فرض مساعد بودن دامنه f/g برای زوج و فرد بودن نوشته شده است)

پس دو تابع مذکور زوج می باشند.

  • اگر f تابعی زوج و g تابعی فرد باشد آنگاه تابعی نه زوج و نه فرد بوده و توابع توابعی فرد می باشند.
برهان: ابتدا به بررسی تابع پردازیم. چون f زوج و g فرد است داریم:

پس:


پس دو تابع فوق در شرایط تابع زوج یا فرد صدق نمی کنند لذا نه زوج و نه فرد هستند.
حال نشان می دهیم در تابع فرد هستند:



(اثبات فوق در باره تقسیم دو تابع با فرض مساعد بودن دامنه f/g برای زوج و فرد بودن نوشته شده است)

پس دو تابع فوق فرد می باشند.


آخرین نوشته های من
  1. پرفسور لطفی زاده کیست ؟
  2. رسم نمودار تابع :
  3. واژه ریاضیات :
  4. ماه رمضان :
  5. تغییرات در کتابهای درسی :
  6. از حافظ دلسوخته :
  7. حدس بزنید :
  8. برگی از یک نوشته :
  9. الگوی ریاضی تشکیل پروتیین  ساخته شد :
  10. سیاه چاله های گرسنه :
  11. 5 مساله در ریاضی :
  12. رتبه کشورمان در رشته های علوم پایه :
  13. هندسه :
  14. توابع زوج و فرد :
  15. آمار و ارقام وحشناک:
  16. Math 20 Online Course Information
  17. معرفی نرم افزارهای ریاضی برای اهل نظر :
  18. اطلاعات علمی جالب :
  19. هنر در ریاضی :
  20. عید نوروز  برهمه عزیزان  مبارک و ایام به کام :
  21. یک  خبر خیلی داغ:
  22. یک پیام :
  23. مطالبی در مورد عدد ۱۳ :
  24. مساله ۱۰۰۰ کمد :
  25. نرم افزارهای رایگان ریاضی:
  26. سوالات آزمون ورودی کارشناسی ارشد رشته های حسابداری:
  27. تبریک:
  28. سه مساله ریاضی :
  29. کمک ریاضی به علم پزشکی :
  30. یک خبر مهم علمی:
  31. مساله ای دیگر در ریاضی :
  32. ریاضی زبان طبیعت:
  33. یک مساله ریاضی:
  34. معجزه های قران کریم از دیدگاه ریاضی :
  35. به یاد شاعر دلسوخته قیصر امین پور :
  36. مدل ریاضی جدیدی  در مورد ساختار این دنیا :
  37. نظام آموزشی برخی از کشوهای دنیا :
  38. معرفی یک سایت بسیار جالب :
  39. تبریک:
  40. کتاب انفجار ریاضیات
  41. معرفی چند سایت مهم
  42. خبری از جامعه علمی ایران:
  43. معرفی سایت آموزشی :
  44. ثبت سایت در موتورهای جستجو
  45. اخبار آماری از گوشه و کنار جهان :
  46. یک مساله  دشوار ریاضی :
  47. بزرگترین عدد اول شناخته شده :
  48. دیکشنری آنلاین
  49. خانه دوست کجاست ؟
  50. در همین نزدیکی است اما باید چشم دل پاک نمود ...
  51. ۷۵ روش اثبات برای قضیه فیثاغورث:
  52. ریاضی به کمک زبانشناسی می آید :
  53. کاربرد دیگری از ریاضی :
  54. دو لینک بسیار مهم و جالب
  55. ۶۵=۶۴
  56. این هم یک الگوی تدریس بد ریاضی
  57. ماه ضیافت الهی
  58. ریاضی بهترین درس
  59. یا مهدی جان خدا کند که بیایی
  60. تبریک
  61. تبدیل تاریخ میلادی به هجری شمسی و بلعکس
  62. نتایج کنکور سراسری
  63. کاربرد ریاضی در علم پزشکی
  64. خطای دید از نظر ریاضی
  65. ریاضی برای همه
  66. دومین یاداشت
  67. اولین یاداشت
خوش آمدید
 
ریاضیات ، زبان طبیعت است ( گالیله )
فقط ریاضی

مجلات و مقالات ریاضی

بزرگترین سایت علوم پایه

دنیای ریاضی

مسایل حل نشده ریاضی

دپارتمان جدید ریاضی

در مورد اعداد اول

شبکه علمی کشور

معرفی سایتهای ریاضی

مجموعه ای از سوالات المپیاد ریاضی

باشگاه ریاضی شبکه مدرسه

دفتر تالیف کتب درسی ریاضی

اطلس ریاضی

ریاضی دروازه علوم است

لیست وبلاگهای به روز شده دسترسی ها

وزارت آموزش وپرورش

سازمان آموزش و پرورش استان قزوین

انجمن ریاضی ایران

گروه ریاضی راهنمایی ناحیه 1 استان قزوین

پژوهشکده آموزش و پرورش استان قزوین

تبیان

مرکز تحقیقات ریاضیات و فیزیک نظری

وب سایت قزوین

دبیر خانه شورای عالی انقلاب فرهنگی

مرکز تربیت معلم شهید رجایی قزوین

دفتر تالیف کتب درسی ریاضی

آدرس دانشگاههای کشور

پرتال استان قزوین

مدرســه

مجموعه ای کامل از سایتهای ایرانی

FreeCod Fall Hafez

شهریور 1387
ش ی د س چ پ ج
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          
آرشیو
موضوع بندی
  1. مطالب تخصصی ریاضی
  2. مطالب عمومی
عضویت کاربران بلاگ اسکای
نام کاربری
تعداد بازدیدکنندگان : 27403